arama

Laboratuvara Materyal Gönderme Metotları

  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • MuhammeT
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
    Loading...

Salgın hastalıkla savaşın isabetli ve etkili olabilmesi için hastalığın doğru ve çabuk teşhis edilmesi önemlidir. Pratikte salgın hastalıkların teşhisine; anamnez, klinik ve otopsi bulguları, hastalığın seyir tarzı, görüldüğü hayvan türü, hastalanan hayvan sayısı ile çıktığı mevsim ve bölge yardımcı olabilir. Klinik ve otopsi bulguları ile bütün hastalıkların teşhisi mümkün değildir. Bu nedenle hasta ve ölen hayvanlardan laboratuvara materyal gönderilerek, elde edilen sonuçlar klinik ve otopsi bulguları ile birleştirilerek hastalıkların kesin teşhisleri yapılabilir.

Laboratuvarda teşhis, hastalığı yerinde görüp inceleyen veteriner hekimin bildirdiği klinik ve otopsi bulguları ile beraber marazi maddenin laboratuvara doğru ve zamanında gönderilmesine de bağlıdır.

GÖNDERİLECEK MATERYALDE ARANAN ÖZELLİKLER

Gönderilecek materyalin laboratuvar tarafından işleme alınabilmesi için ko­kuşmamış olması, taze kadavradan alınması, şüphe edilen hastalığın patogenezisi dikkate alınarak uygun materyalin seçilmesi ve süratle laboratuvara ulaştırılması gereklidir. Kokuşmuş ve otolize olmuş materyallerden laboratuvarda hiçbir sonuç alınamaz.

Teşhis amacı ile istenen muayene çeşidine göre gönderilecek materyallerin alınma ve gönderilme şekilleri değişir.

  1. Bakteriyolojik muayeneler için : Organ, akıntı, balgam, yavru ve yavru zarları, bağırsak içeriği, süt, idrar, lenf yumrusu, sperma, kan frotisi veya bütün kadavra olduğu gibi gönderilir.
  2. Serolojik muayeneler için : Kan, kan serumu, süt, süt serumu, sperma.
  3. Histolojik muayene için : Organ parçaları
  4. Toksikolojik muayeneler için : Ölen hayvanlardan mide, mide içeriği karaciğer, dalak, böbrek, böbrek etrafı yağları, kimyasal madde artıkları ve kapları, bitki, bitki tohumu, yaprak, çiçek, gövde ve kökleri.
  5. Virolojik muayene için : Canlı hayvanda defibrine kan (dondurulmadan), nazal, oküler, nazofaringeal ve vajinal svaplar, lenf nodülü, biyopsi örnekleri, lez- yon kazıntıları, ölen hayvanlardan organ numuneleri (buz içinde termosta), iyile­şen hayvanlardan aşı geçmişi belirtilerek kan serumu örnekleri.
  6. Parazitolojik muayeneler için : Dış ve iç parazitler, deri kazıntısı, yün, kıl­lar, iç organlar, gaita, idrar, kan frotisi, kan semmu.
  7. Mikolojik muayeneler için : Lezyonlu organlar, deri kazıntısı.

Laboratuvara gönderilecek materyaller

a- Taze kadavradan alınmış olmalıdır. Ölümden sonra en geç iki saat içinde alınıp, en kısa zamanda laboratuvara ulaştırılmalıdır.

b- Bakteriyolojik, virolojik, serolojik ve mikolojik muayeneler için materyaller alınırken ve gönderilirken kullanılan malzemelerin temiz ve steril olmasına dikkat edilmelidir.

c- Marazi madde kapları etiketlenmeli ve üzerine içindeki materyallerin cinsle­ri ve nereden alındıkları yazılmalıdır.

d- Marazi madde gönderme tutanağına materyali gönderen veteriner hekim: hastalığın çıktığı yeri, hayvanın cinsi, ölen ve hastalanan hayvan sayısını, hastalığa mamz hayvan sayısını, anemnez ile klinik ve otopsi bulgularını açık olarak yazma­lı ve şüphe ettiği hastalığı belirtmelidir.

e- Yapılan tedavi ile uygulanan aşılar detaylı olarak yazılmalıdır.

f- Hastalığın seyri hakkında bilgi verilmelidir (akut, subakut, perakut, kronik, sporadik vaka, sürü problemi vs.).

Muayeneler için gönderilecek materyal mümkün olduğu kadar aseptik olarak alınmalıdır. Kullanılacak pens, makas, bistüri gibi aletler 15 dakika kaynatılarak steril hale getirilmelidir. Alınan her materyal için ayrı alet ve kap kullanılmalıdır. Aletlerin kaynatılarak steril edilmesinin mümkün olmadığı durumlarda bol alkollü pamukla silinmesi gerekmektedir. Steril kutu ve kavanozlar bulunmadığı takdirde, her organ ayrı plastik torbalara konarak ağızları bağlandıktan sonra akıntı ve taşma olmayacak şekilde kavanoz veya kutularda gönderilmelidir. Vücut boşluklarındaki sıvılar perikart ve serobrospinal sıvılar steril şırınga veya pipetle alınmalıdır.

Kan :  Kan, Vena jugularis’ten, içinde %10 steril sodyum sitrat gibi her­

hangi bir antikoagülan madde bulunan şişe veya tüplere bu maddenin 5 misli ka­dar alınmalıdır. Virolojik muayeneler için kan olduğu gibi gönderilir. Gönderilecek kan miktarı 20 mİ kadar olmalıdır.

Froti : Canlı hayvanda kulak ucu kesilerek, otopside ise kalpten steril bir şekilde alınan kan temiz bir lam üzerine damlatılır ve ince froti yapılır. Havada

 

Organ parçaları: Lezyonlu kısımlardan seçilmelidir.

a- Bakteriyolojik, virolojik ve mikolojik muayeneler için gönderilecek organ parçalan asepsi ve antisepsi kurallanna uygun olarak, el ayası büyüklüğünde ve lezyonlu kısımlardan seçilmeli ve steril kaplar içinde gönderilmelidir. Laboratuvar yakınsa organlar olduğu gibi, eğer gecikecekse %50 gliserinli tuzlu su içinde gön­derilmelidir.

b- Histopatolojik muayeneler için gönderilecek organ parçaları 0.5 cm kalın­lığında ve 0.5 cm uzunluğunda lezyonlu ve sağlam kısımları kapsayan parçalar halinde %10 formollü tuzlu su içinde gönderilmelidir.

c- Parazitolojik muayeneler için organların tamamı gönderilmelidir.

Organ frotileri: Kan parazitleri, bazı bakteriyel, mikotik ve viral hastalıklar için yapılır. Kan parazitleri için böbrek, karaciğer, dalak, beyin ve lenf bezlerinden, diğer hastalıklar için lezyonlu ve hastalık etkenlerinin bulunacağı organların kesit yüzeyinden yapılan frotiler gönderilir.

Laboratuvarlarda hastalıklı materyalden yapılacak muayenenin sonucunu etkileyen nedenler

  1. Marazi maddenin alınması ile ilgili;
    • Şüphe edilen hastalığa uygun olarak alınmaması,
    • Hayvan sahibi tarafından alınması,
    • Ölümden çok sonra ve kokuşmuş hayvanlardan alınması,
    • Organlardan yeterli büyüklükte örnek alınmaması,
    • Tedavi görmüş veya sağlam hayvanlardan alınması,
  2. Laboratuvara marazi madde gönderilmesi ile ilgili;
  • Koruyucu ve fikzatif sıvı kullanılmaması,
  • Ambalajların usulüne uygun olmaması,
  • Ulaşımdaki gecikmelere bağlı kokuşma ve %50 gliserinli fizyolojik tuzlu suyun bakterisit etkisi,
  • Marazi maddelerin (organ ve bağırsaklar gibi) bir arada bulunması
  1. Protokol düzenlenmesi ile ilgili;
    • Hastalığın yerinde incelenmeden düzenlenmesi,
    • Anamnezin çoğunlukla yetiştiricinin ifadesine dayandırılması,
  • Şüphe edilen hastalığın protokolde belirtilmemesi,
  • Teşhis isteğinin sağlık zabıtasının içerdiği hastalıklara yöneltilmesi,
  • Yapılan aşılamalar ve tedavilerle ilgili kayıtları içermemesi,
  • Protokolün teşhis çalışmalarını yönlendirecek bilgilere sahip olmaması,
  • Anamnez ile teşhisi istenen hastalık arasında ilginin olmaması.

Marazi madde kutuları

Taşra il ve ilçe teşkilatları marazi madde kutularını bağlı oldukları enstitüler­den temin edebilirler. Bunlar:

  • %50 gliserinli tuzlu su dolu kavanoz : Bakteriyolojik yoklamalar için
  • %10’luk formol dolu kavanoz : Histopatolojik yoklamalar için
  • 50 mlTik steril şişe : Bağırsak içeriği, kan, kan serumu ve sütler için
  • Gaita gönderme kabı: Parazitolojik muayene için
  • Steril tüpler : Kan ve kan serumu için
  • Lam : Froti için.

Not: Bu marazi madde kutulan ile kuduz şüpheli materyal gönderilmez.

benzer içeriklerBENZER İÇERİKLER