arama

Hastalıktan Ari İşletmeler Genelgesi 2018

  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • MuhammeT
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
    Loading...

Hastalıktan Ari İşletmeler Genelgesi  2018/1 sayı ile yayınlanmıştır.

Günümüzde hayvancılık, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ulusal ekonomiye katkı veren, düşük maliyetle istihdam olanağı sağlayan vazgeçilmez bir sektör konumundadır. Hayvancılık gelirleri içerisinde büyük bir paya sahip olan süt sığırcılığı Türkiye’de hayvancılık sektörünün önemli bir kolu olup, ülke kalkınmasına çeşitli açılardan katkıda bulunmaktadır.

Tarımsal nüfusun yerinde kalkınmasına önemli katkıları olan süt sığırı yetiştiriciliğinde en önemli problemler; hayvan hastalıkları, fertilite problemleri, kaliteli ve sağlıklı süt temininin yetersiz olması, bilinçsiz bakım ve besleme, çalışan personelin eğitimsiz olması ve hayvan refahına uyulmaması gibi nedenlerden kaynaklanmaktadır. Ülkemizde görülen sığır tüberkülozu ve sığır brusella hastalıkları ile etkin mücadele edilmesi, sürdürülebilir hayvancılığın sağlanması ve halk sağlığının korunması amacıyla hastalıktan ari işletmelerin desteklenmesi projesi uygulanmakta, Tarımsal Desteklemelere İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı ve Hayvancılık Desteklemeleri Hakkında Uygulama Esasları Tebliği gereğince de söz konusu proje çerçevesinde sertifikalandırılan süt sığırı işletmelerinde bulunan, damızlık boğalar dışındaki, altı ay yaşın üzerindeki erkek hayvanlar hariç tüm sığırlara destekleme ödemesi yapılmaktadır.

Bakanlığımızca uygulanan hastalıktan ari işletmelerin desteklenmesi projesi, hayvan sağlığının korunması yanında, kaliteli ve sağlıklı süt üretilmesi ile ülkemiz süt sektörünün Avrupa Birliğine süt ve süt ürünleri ihracatı yapabilmesi için temel teşkil etmektedir.

Bu çerçevede;

A- HASTALIKTAN ARİ İŞLETMELER İÇİN SAĞLIK SERTİFİKASI, MÜRACAAT VE TESPİT

    1. İlgili Bakanlar Kurulu Kararı’nın yetiştiricilere duyurulması için il/ilçe müdürlüklerince gereken çaba gösterilecek, bu amaçla konu hakkında muhtarlıklara, ziraat odalarına, sığır yetiştiricileri birliklerine yazılı bildirim yapılacaktır.
  1. Projeden kültürel ve sportif aktivitelerde yer alan hayvanlar hariç olmak üzere, et üretimi, süt üretimi ve damızlık amaçlarla yetiştirilen Bison bison ve Bubalus bubalus türü hayvanlar dahil her yaştaki sığır ve mandaların bulunduğu işletmeler yararlanabilecektir.
  2. Projeden yararlanmak isteyen işletme sahiplerinin, Ek-1’de yer alan dilekçe örneği ile işletmelerinin bulunduğu il/ilçe müdürlüklerine müracaatları halinde çalışma başlatılacaktır.
    1. Dilekçenin verildiği tarihten itibaren on iş günü içerisinde Ek-2’de yer alan “Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Tespit ve İnceleme Tutanağı” çerçevesinde il/ilçe müdürlüğünde görevli veteriner hekimler tarafından işletmenin tespiti yapılarak durumu uygun bulunan işletmeler projeye dahil edilecektir.
    2. İşletmede bulunan tüm hayvanlar Bakanlıkça belirlenen şekilde küpelenmiş ve Bakanlığımız veri tabanına kayıt edilmiş olacaktır.
    3. İşletmedeki hayvanlar için Ek-3’te yer alan “Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Hayvan Sayısı Tespit Formu” ve hayvan sağlığının kontrolü amacıyla yapılacak tüberküloz ve brusella testleri için Ek-4’te yer alan “Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Test Edilecek Hayvan Sayısı Tespit Formu” doldurulacaktır.
    4. İşletmeye dahil edilecek hayvanlar hakkında işletme sahibince il/ilçe müdürlüğü bilgilendirilecek, bu hayvanların karantina ve gözetim şartları, il/ilçe müdürlüklerince tespit edilerek kontrolü sağlanacaktır.

    B- TUTULACAK KAYITLAR

    1. Hastalıktan Ari İşletmelerde Ek-9’da yer alan “Süt Çiftliği Kayıt Defteri” ve imha edilen sütlerin kayıtları tutulacaktır.
    2. İşletmelerce tutulan defterler, yapılan denetimlerde il/ilçe müdürlüklerinde görevli veteriner hekimler tarafından kontrol edilecektir. Bu belgeler denetime esas olmak üzere beş yıl süreyle muhafaza edilecektir. Kapasitesi büyük olan işletmelerde söz konusu işletme kayıtları bilgisayar ortamında tutularak işletmede muhafaza edilebilecektir.

    C- HASTALIK TARAMALARI

    1. Tüberkülin ve kan alım tüpü israfından kaçınılacak, iller talep edeceği tüberkülin miktarı ile gönderecekleri serumların sayılarını ve ne zaman göndereceklerini, ilgili enstitü müdürlüklerinin hazırlık yapması için önceden bildirecektir. Sığır tüberkülozu hastalık taramalarında “İntradermal Karşılaştırmalı Test” kullanılacaktır.
    2. Proje gereği uygulanacak tüberkülinler ücretsiz olarak Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünce karşılanacaktır. Toplanacak kan serumları için ihtiyaç duyulan vakumlu tüpler ve kan alma iğneleri il/ilçe müdürlükleri tarafından alınacaktır.

Brusella testi için kan serumu alınarak serolojik muayenelerinin yapılması için bağlı bulunduğu Bakanlık enstitü müdürlüğüne gönderilecektir. Proje belirtilerek gönderilen kan serumlarında, serolojik test uygulamaları ücretsiz olarak yapılacaktır.

  1. Hayvanlardan serum toplanırken, brusella yönünden aşılı olup olmadıkları ve aşılama tarihleri mutlaka ilgili enstitü müdürlüğüne bildirilecektir.
  2. Hayvan Hastalık ve Zararlıları ile Mücadele Kitabında yer alan Marazi Madde Gönderme Protokolü formu tanzim edilerek kan serumları ile birlikte gönderilecektir.
  3. İşletmede bulunan hayvanlar şap hastalığının varlığı yönünden klinik incelemeden geçirilecek ve şap hastalığı ya da şüphesinin olmadığı tespit edilecektir.

Ç- SERTİFİKA DÜZENLENMESİ, ASKIYA ALINMASI VE İPTALİ

  1. Projeye başvuran işletmeler, Ek-5’te yer alan “Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Denetim Formu” ile Ek-6’da yer alan açıklamalar çerçevesinde denetlenecektir. Süt işletmeleri dışındaki işletmelerde denetim formunda yer alan süt ile ilgili şartlar aranmayacaktır.
  2. İşletmede bulunan tüm hayvanlar, Sığır Tüberkülozu Yönetmeliği ve Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliği hükümleri gereğince, tüberküloz ve brusella hastalıkları yönünden resmi veteriner hekim tarafından kontrolden geçirilir. Yönetmeliklerde belirtilen sayıda ve şekilde yapılan resmi testler sonucunda her iki hastalıktan menfi bulunan işletmeler için il/ilçe müdürlüklerince Veteriner Bilgi Sisteminden Ek-7’de örneği bulunan “Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikası” düzenlenir. Sertifikanın veriliş tarihi her iki hastalıktan ariliğin kesinleştiği tarih olacak, sertifikanın veriliş tarihi ile il müdürünün imza tarihi arasında en fazla on beş gün olacaktır.
  3. Sertifikaya tüberkülin test tarihi olarak tüberkülin testinin okuma tarihi, brusella test tarihi olarak kan alınma tarihi değil, mutlaka laboratuvar raporunun tarihi yazılacaktır.
  4. Sığır tüberkülozu hastalığından arilik için;
  5. Hiçbir hayvanda sığır tüberkülozunun klinik belirtileri görülmemeli,
  6. İşletmede bulunan altı haftalıktan büyük tüm hayvanlara yapılan ilk tüberkülin testinde enfeksiyon tespit edilmemişse, altı ay sonra (180 gün değil) altı haftalıktan büyük tüm hayvanlara yapılan ikinci testte de negatif sonuç alındığında,
  7. Sürü yalnızca resmi olarak tüberkülozdan ari sürülere ait hayvanlardan toplanmış ise altı haftalıktan büyük tüm hayvanlara işletmeye geldikten sonraki altmış gün ile altı ay arasında tüberkülin testi yapılması ve negatif sonuç alınması durumunda, sığır tüberkülozundan arilik statüsü verilecektir.
  8. İşletmede yapılan ilk tüberkülin testinde pozitif hayvanlar tespit edildiğinde “Sığır Tüberkülozu Yönetmeliği” çerçevesinde hastalık çıkışı yapılacak, pozitif hayvanlar sürüden uzaklaştırılacak ve tazminat yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapılmak üzere olarak kesime gönderilecektir. Negatif ve şüpheli çıkan hayvanlar en az altmış gün ara ile teste tabiitutulacak, son iki testte de negatif sonuç alındığında hastalık sönüşü yapılacaktır. Daha sonra arilik çalışmalarına devam edilecektir. Bunun için pozitif hayvanların uzaklaştırıldığı tarihten en az altı ay sonra ilk test yapılacak enfeksiyon tespit edilmemişse, ilk testten en az altı ay sonra yapılan ikinci testte de tüm sürü negatif reaksiyon verdiğinde arilik statüsü verilecektir.
    1. Sığır brusella hastalığından arilik için;
    2. Sürüde altı aydır brusella hastalığının klinik belirtileri görülmemeli,
    3. On iki ayın üzerindeki tüm hayvanların brusella yönünden üç aydan fazla ve on iki aydan kısa aralıklarla yapılacak iki serolojik testte negatif yanıt vermesi durumunda,
    4. Brusellozdan ari bir sürüden gelen on iki ayın üzerindeki hayvanlar, sürüye katılmadan önceki otuz gün ya da işletmeye geldikten itibaren otuz günlük süre içinde yapılan serolojik testte negatif sonuç vermesi durumunda, brusellozdan arilik statüsü verilecektir.
    5. Brusellozdan ari sürülerden işletmeye gelen ari hayvanlara otuz günlük süre içerisinde brusella yönünden test yapılmaması durumunda, en az üç ay en fazla on iki ay ara ile iki test yapılacaktır. Her iki testte de tüm hayvanların negatif sonuç vermesi gerekmektedir. Yurt dışından gelen ve millileşme süreci içerisinde olan hayvanlara yetiştiricinin isteği üzerine ve tüm masrafları yetiştirici tarafından karşılanmak kaydıyla tüm hayvanları kapsayacak şekilde brusella testi yapılabilir.
    6. Sığır brusella hastalığının kontrolünde, aşılanmamış hayvanlarda yapılan komplement fikzasyon (CFT) testi negatif sonuç vermelidir. Hayvanlar aşılı ise ve aşılamadan sonra bir yıl zaman geçmemişse CFT test sonucu 30 EEC den düşük, bir yıldan fazla zaman geçmişse 20 EEC den düşük olmalıdır. Bu değerlerin üzerinde sonuç veren hayvanların bulunduğu işletmelere sertifika tanzim edilmeyecek, devam niteliğinde yapılan testlerde ise sertifikalar iptal edilecektir. CFT Test sonucu yukarıda belirtilen oranlardan yüksek olan hayvanlar işletmeden çıkarılacak, tazminat yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapılmak üzere kesime sevk edilecek ve hastalık çıkışı yapılacaktır. Söz konusu hayvanların kesime sevk edilmesinden en az otuz gün sonra herhangi bir atık vakası olmaz ise arilik çalışmasına yeniden başlanacaktır. Bunun için on iki aydan büyük tüm hayvanlar yeniden test edilecek ve yukarıda belirlenen değerlerin altında sonuç alındığında, bu testten en az üç ay en fazla on iki ay ara ile bir test daha yapılacak ve istenen sonuçlar alındığında işletme brusellozdan ari olarak kabul edilecektir.
    7. Tüberküloz ve brusella hastalıkları yönünden işletmeye geldikten sonra test yapılacak ise hayvanlar diğer hayvanlardan fiziksel olarak izole edilecek ve negatif oldukları kanıtlanana kadar diğer hayvanlarla direkt ya da indirekt temas etmeleri önlenecektir.
      1. Brusella aşılı bir sürüde antikor tespit edilen hayvanlar, sürüden ayrılarak izole edilecek ve ilk kan alımından en az üç ay sonra ikinci bir CFT testi yapılacak, testte tespit edilen antikor miktarına göre (düşüş veya bulunmaması brusella aşı bağışıklığına bağlı antikor kabul edilir) brusella hastalığı yönünden negatif (-) ya da pozitif (+) kabul edilecektir.
      2. Ari işletmelerde, ariliğin devamı için;
      3. Sığır Tüberkülozu Yönetmeliği gereği işletmede doğmuş olan ve altı haftadan küçük buzağıların dışındaki hayvanlar yıllık aralıklarla rutin tüberkülin testine tabi tutulacaktır.
      4. Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliği gereği on iki aydan büyük hayvanlarda yıl içerisinde;
      • En az üçer aylık aralıklarla üç kez yapılan süt ring testi, “Süt Ring Testinin yapılışı hakkında antijenin üreticisi olan Pendik Veteriner Kontrol Enstitü Müdürlüğü web sayfasından bilgi edinilebilir. Test uygulanırken 150 baştan az sağmal hayvan için 1 ml süt örneği, 150-450 baş sağmal hayvan için 2 ml süt örneği, 451-700 baş sağmal hayvan için 3 ml süt örneği alınarak test yapılmalıdır.”
      • En az üçer aylık aralıklarla üç kez yapılan süt ELISA testleri,
      • En az üç ay ara ile yapılan iki süt ring testi ve bunu müteakip en az altı hafta sonra ilgili Yönetmelikte belirtilen resmi bir serolojik test,
      • En az üç ay ara ile yapılan iki süt ELISA testi ve bunu müteakip en az altı hafta sonra ilgili Yönetmelikte belirtilen serolojik test,
      • En az üç ay en çok on iki ay ara ile yapılan iki resmi serolojik test, yukarıda belirtilen test rejimlerinden biri uygulanacaktır.
      1. Ari işletmelerde arilik statüsünün askıya alınması, iptal edilmesi;
      2. Sürüye ait bir veya daha fazla hayvanın tüberkülin testinde pozitif sonuç vermesi ya da post mortem muayenede tüberkülozdan şüphe edilmesi durumunda, arilik statüsü askıya alınır. Pozitif reaktör olduğu kabul edilen hayvan sürüden uzaklaştırılır ve kesime tabi tutulur. Pozitif reaktör ya da şüpheli hayvan karkasında post-mortem, laboratuvar ve epidemiyolojik muayeneler yapılır. Laboratuvar muayeneleri sonucunda tüberkülozun varlığı tespit edilmemiş ise sürüdeki altı haftalıktan büyük hayvanların tamamı, ilgili hayvanın sürüden uzaklaştırılmasından en az kırk iki gün sonra test edilerek, negatif sonuç alınması durumunda resmi olarak tüberkülozdan arilik statüsünün askı hali kaldırılır. Laboratuvar muayeneleri sonucunda hastalık tespit edilmiş ise arilik sertifikası iptal edilir ve hastalık çıkışı yapılır.
      3. Ari işletmede bulunan brusella aşılı hayvanlarda antikor tespit edildiğinde işletmenin arilik statüsü askıya alınacak, antikor tespit edilen aşılı hayvanlarda yapılan ikinci test sonucuna göre arilik statüsü değerlendirilecektir.
      4. Ari işletmede brusella antikor tespit edilen hayvanların test edilmeden kesilmesi durumunda askı halinin kaldırılabilmesi için, sürüde on iki aydan büyük bütün hayvanlarda iki serolojik test yapılması, testlerden ilkinin enfekte hayvanların uzaklaştırılmasından otuz gün sonra ikincisinin ise bundan altmış gün sonra yapılması gerekmektedir.
      5. Ari bir işletmede yapılan brusella test sonuçlarına göre işletmenin arilik statüsünün iptal edilmesi durumunda (hastalık pozitif), işletmeye yeniden arilik statüsü verilebilmesi için, sürüde on iki aydan büyük bütün hayvanlarda iki serolojik test yapılması, testlerden ilkinin enfekte hayvanların uzaklaştırılmasından otuz gün sonra ikincisinin ise bundan altmış gün sonra yapılması gerekmektedir.
      6. Karantina ve gözetim altında tutulmadan veya bu süre içerisinde tarama sonucunu beklemeden hastalıktan ari işletmelere hayvan dahil edilmesi halinde işletmenin ari işletme sertifikası iptal edilecektir.
      7. Testlerin geçerlilik süresi hastalıktan ariliğin kesinleştiği tarihten itibaren, her bir hastalık için bir yıldır. Ariliğin devamı için yapılacak testlerin yılda bir kez tekrarlanması gerektiğinden, bu süre tamamlanmadan ilgili hastalığa ait testler yenilenmelidir. Sertifikanın yenilenme tarihi her iki hastalıktan ariliğin kesinleştiği tarih olacaktır. Ancak zaman zaman yetiştiricilerin müracaatta gecikmesi ve test sürelerinin uzaması dolayısı ile ariliğin devamı için yapılması gereken testler süresi içinde tamamlanamamaktadır. Bu nedenle de yetiştiriciler mağduriyet yaşamaktadır. Bu mağduriyetin önlenmesi için Hastalıktan Ari İşletme Sertifikası bulunan işletme sahiplerinin, ariliğin devamı için yapılması gereken testlerden en az bir ay önce müracaat etmelerinin sağlanması için il/ilçe müdürlüğü tarafından yazılı olarak bilgilendirilmesi gerekmektedir.
      8. İki sertifika dönemi arasında boşluk oluşmaması için tarama çalışmalarına başlama zamanına dikkat edilecektir. Bir yılı geçen süreyle test tekrarlandığında, testler işletmede ariliğin devamı olarak değerlendirilmeyecek ve ilk kez sertifika tanzimi için geçerli uygulama yani ikişer test yapılacaktır.
      9. Herhangi bir nedenle işletmede bulunan hayvanlarda Sığır Tüberkülozu ya da Brusella hastalıklarından şüphe edilmesi nedeniyle işletmenin arilik statüsü askıya alındığında veya iptal edildiğinde ivedilikle Genel Müdürlüğümüze, Gıda ve Yem Şube Müdürlüğüne ve işletmeden süt temin eden süt işleme tesisine bilgi verilecektir.
        1. Hastalıktan Ari İşletme Sertifikasına esas olan tüberkülin teamül cetvelleri, brusella laboratuvar raporları ve ithal hayvanlar için ithal edildiği ülkeden gelen veteriner sağlık sertifikaları Genel Müdürlüğümüze gönderilmeyecek, il/ilçe müdürlüğünde muhafaza edilecektir.
        2. “Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikası”nın tanzimi, askıya alınması ya da iptali için burada yer almayan ancak “Sığır Tüberkülozu Yönetmeliği”, “Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliği” ve 2012/03 sayılı “Brusellanın Konjuktival Aşı İle Kontrol ve Eradikasyonu Projesi” Genelgesinde yer alan bütün hükümlere titizlikle uyulacaktır.

D- DESTEKLEME ÖDEMELERİ

 

  1. “Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikası” tanzim edilen süt sığırı işletmelerinde bulunan her ari hayvana yılda bir kez olmak üzere, her yıl yayımlanan Hayvancılık Desteklemeleri Hakkındaki Bakanlar Kurulu Kararı ve ilgili Tebliğ hükümlerine göre destekleme ödemesi yapılır.
  2. Karantina ve gözetim altında tutulmadan veya bu süre içerisinde tarama sonucunu beklemeden hastalıktan ari işletmelere hayvan dahil edilmesi durumunda, işletme desteklemeden yararlandırılmaz. Desteklemeden yararlandırılmış ise, destekleme ödemesi iptal edilir. Tebliğin ilgili hükmü gereğince, ilgiliden ya da ilgililerden tahsil edilmek üzere işlem başlatılır ve ari işletme sertifikası geri alınır.

E- TAZMİNAT ÖDEMELERİ

  1. Sığır Tüberkülozu ve Brusella hastalıkları yönünden yapılan test sonucu pozitif olan hayvanlar, şarta tabii kestirilir ve Bakanlıkça yayımlanan Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliğinde belirlenen usullere göre işlem yapılır.

F- DİĞER HUSUSLAR

  1. Hastalıktan Ari İşletmelerde Bakanlık tarafından yılı içinde uygulanan programlı Şap aşıları yaptırılmış olmalıdır.
  2. Hastalıktan Ari İşletmeler il/ilçe müdürlüklerince yılda en az iki (2) kez denetlenecek ve yapılan denetim için Ek-5 de yer alan “Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Denetim Formu”, Ek-6’da yer alan açıklamalar çerçevesinde tanzim edilecektir.